Kult Pięciu Braci Męczenników zaczął się szerzyć w 1003 r. od razu po ich śmierci. W czasach protestantyzmu wygasł, ale zaraz po wojnie odżył na nowo. Już w niedługim czasie po ich śmierci, kult Pięciu Braci Międzyrzeckich stawał się coraz bardziej powszechny. W rok po męczeńskiej śmierci papież Jan XVIII powiadomiony przez bp. Ungera z Poznania polecił zaliczyć Braci w poczet męczenników i nakazał oddawać im cześć. Kult rozszerzał się obejmując kolejne kraje Europy. Przyczynił się do tego także św. Brunon z Kwerfurtu, który napisał "Żywot Pięciu Braci". Z powodu działań wojennych relikwie Braci zostały przewiezione kolejno do Gniezna, Czech, a potem do Poznania. Ostatecznie zaś znalazły się w Kazimierzu Biskupim.
Gdy na ziemiach zachodnich nastał protestantyzm, kult Pięciu Braci wygasł na długi czas. Dopiero po powrocie tych ziem do Polski w 1945 r., gdy tereny te znalazły się w obrębie nowo utworzonej Administracji Apostolskiej Kamieńskiej, Lubuskiej i Prałatury Pilskiej, 15 sierpnia, administrator ks. dr Edmund Nowicki wydał dekret ustanawiający Pięciu Braci Męczenników Międzyrzeckich drugorzędnymi patronami Administracji.
Z powodu przygotowań do obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski w 1966 r. zainteresowano się początkami państwa polskiego, a co za tym idzie - pierwszymi polskimi męczennikami. Ówczesnym proboszczem parafii pw. św. Jana Chrzciciela w Międzyrzeczu był ks. Andrzej Czechowicz, który zaangażował się w zbieranie dokumentów i wszelkich danych o Pięciu Braciach, odnowił także ich kult w parafii.
W ramach przygotowań do milenium postawiono w kościele pw. św. Jana Chrzciciela ołtarz Pięciu Braci. Ołtarz stanowi wykuta w kamieniu rzeźba Męczenników, w którą wkomponowany jest relikwiarz. Relikwie zostały przekazane parafii w czasie obchodów milenijnych, w których oprócz wielu kapłanów i wiernych wzięło udział 7 polskich biskupów. Relikwie z Kazimierza Biskupiego koło Konina przekazał bp Antoni Pawłowski. Ks. inf. Henryk Guzowski, były proboszcz parafii, w swoim opracowaniu dotyczącym Pięciu Braci przytacza treść dokumentu autorstwa bp. Pawłowskiego, który dołączony był do relikwii: "Do niedawna było ogólne przekonanie, że zarówno życiem jak i śmiercią (Pięciu Braci Męczenników) związani byli z Kazimierzem Biskupim. Dzisiejsi badacze naszych dziejów utrzymują raczej, że miało to miejsce w Międzyrzeczu Wielkopolskim, na terenie obecnej diecezji gorzowskiej (...) Sacrum Poloniae Millennium stało się okazją ku temu, że cześć Pięciu Braci Męczenników podejmuje się odświeżyć, utrwalić i szerzyć diecezja gorzowska (...) Biskup Ordynariusz Gorzowski odniósł się do mnie o przekazanie części relikwii Świętych Pięciu Braci Męczenników, znajdujących się w kościele parafialnym w Kazimierzu Biskupim, dla kościoła parafialnego w Międzyrzeczu. Ci bowiem Męczennicy są patronami diecezji gorzowskiej (...) Dzielę się naszym skarbem z tym piastowskimi ziemiami po tylu wiekach odzyskanymi".
Uroczystości milenijne w Międzyrzeczu przyczyniły się do odnowienia kultu Męczenników. Stałą tygodniową praktyką w parafii pw. św. Jana Chrzciciela jest Msza św. wotywna i nabożeństwo do Pięciu Braci, w czasie którego odmawiana jest Litania do Świętych Męczenników i błogosławieństwo relikwiami, które całują wierni. Na odmawianie litanii do Męczenników początkowo miała tylko zezwolenie parafia międzyrzecka, dopiero po poprawkach wprowadzonych przez bp. Józefa Michalika została dopuszczona do publicznego odmawiania w całej diecezji. Od kilku lat coraz więcej pielgrzymów zatrzymuje się w Międzyrzeczu. Prawie wszystkie dekanalne pielgrzymki zdążające do Rokitna nawiedzają międzyrzecką świątynię, by wziąć udział w nabożeństwie słowa Bożego i oddać cześć Świętym.
Magdalena Kozieł
Aktualizacja: 2007-11-17